Maandelijkse Suitcase Economy Brunch #10

Kom deze zaterdag naar de laatste editie van de Maandelijkse Suitcase Economy Brunch van 11:00 tot 15:00 uur, of zolang de voorraad strekt!

De Maandelijkse Suitcase Economy Brunch is een proeftuin waarin relaties, vertalingen, economische modellen, transformatie en tijd worden verkend door het bereiden en serveren van gerechten. In deze serie ontwikkelt kunstenaar Riet Wijnen een methode om verbindingen te leggen tussen verschillende alledaagse contexten, in het verleden en heden, door lokale geschiedenissen van conservering en fermentatie te onderzoeken.

Deze eeuwenoude methoden om landbouwproducten door transformatie langer te bewaren worden toegepast in vele culturen. Doordat mensen zich verplaatsten, verspreidden en evolueerden deze conserverings- en fermentatiemethoden. Zo komt zuurkool bijvoorbeeld voort uit de Chinese traditie om kool te conserveren in rijstwijn. Deze methoden werden ontwikkeld in een tijd waarin mensen grotendeels zelfvoorzienend waren en zich het hele jaar door van voedsel voorzagen via informele ruilhandel.

Elke brunch omvat een conserverings- of fermentatieproces en een ingrediënt dat per koffer* van de ene naar de andere plek is verplaatst. Het menu bestaat voornamelijk uit gerechten uit Limburg, een provincie in het zuiden van Nederland waar de kunstenaar is opgegroeid, Zuid-Korea en Zuid-Afrika. De specifieke regio's in deze twee landen worden bepaald door de samenwerkingspartners van de Maandelijkse Suitcase Economy Brunch serie.

Het menu

Voor de Maandelijkse Suitcase Economy Brunch #10 stelde Tumelo Mtimkhulu samen met zijn moeder, Linah N Mtimkulu, een maaltijd voor die hij met Riet zal bereiden. De maaltijd draait om ting ya mabele. In het Sesotho betekent ting 'gefermenteerd, zuur mengsel of pap', ya 'van' en mabele 'sorghum'. Dit wordt geserveerd met sechu sa mohatla wa kgomo (gestoofde ossenstaart), mokopu (pompoen) en morogo, een in het wild groeiende bladgroente, evenals twee salades: een met apole (appel) en bitirut (rode biet) en de ander met linaoa tsa KOO (boterbonen), sehwete (wortel) en li'pepper (paprika) met chutney. Als drankje serveren we gemere, een gefermenteerd gemberbier met ananas.

De placemat waarop deze maaltijd geserveerd zal worden, bevat een tekst van Tumelo waarin hij beschrijft hoe de maaltijd overeenkomsten vertoont met een Zuid-Afrikaanse maaltijd genaamd Seven Colours of Sunday kos. De maaltijd is samengesteld uit individuele gerechten die vaak ook voorkomen in een Seven Colours-maaltijd, zoals morogo, vlees, pompoen, rode biet en appel salade en een variant van chakalaka. De maaltijd is een collage, die alleen benoemd kan worden aan de hand van zijn afzonderlijke onderdelen – en weigert daarmee een allesomvattende naam die de maaltijd homogeen en eenduidig ​​zou maken (wat op zichzelf onmogelijk is).

De maaltijd die geserveerd wordt onderstreept dit ook, de laatste brunch van Suitcase Economy bij Melly brengt namelijk verschillende gerechten en ingrediënten samen uit eerdere edities van de brunch waarin Zuid-Afrikaanse gerechten werden bereid. Voor de brunch in maart stelde donna Kukama voor om morogo te bereiden, en Lesedi Mogoatlhe introduceerde in juni gefermenteerde sorghum en pompoen. Bij deze laatste brunch zal de morogo opnieuw verschijnen, maar dit keer als verse groente. De blatjang, gebaseerd op een recept uit een Kaap-Maleis kookboek, werd tijdens de Maandelijkse Suitcase Economy Brunch #4 in Februari als een condiment bij de amagwinya geserveerd. Bij de komende brunch zal de blatjang als chutney worden gebruikt in de boterbonen salade, die tot de familie van chakalaka behoort. Dit laatste is een gerecht dat naar verluidt afkomstig is van Mozambikaanse mijnwerkers. Andere ingrediënten en gerechten die terugkeren zijn gestoofde ossenstaart, gestoofde pompoen en gefermenteerde sorghum.

Bij de bereiding van het Zuid-Afrikaanse gemberbier, genaamd gemere, waarvoor we het recept van Tumelo's moeder volgden, werd ook een fermentatieproces toegepast. Dit proces omvat de klassieke combinatie van wijnsteenzuur en wijnsteenpoeder. Gemere is een vorm van wilde fermentatie, door de natuurlijke gisten en bacteriën die op rauwe gember voorkomen, en de suiker uit rozijnen en ananas. Wijnsteenzuur en wijnsteenpoeder beïnvloeden het proces op een chemische manier, onder andere door als zuurteregelaar te fungeren en sucrose af te breken tot eenvoudige suikers zoals glucose en fructose, waardoor het voor de gist gemakkelijker wordt om te fermenteren.

Lancering nieuw werk Ima-Abasi Okon en Riet Wijnen

De gestoofde ossenstaart wordt bereid met een eetbare zalf die zowel verkoeling als warmte geeft. Deze zalf werd door Ima-Abasi Okon en Riet gemaakt voor de tentoonstelling Suitcase Economy en omvatte de volgende stappen:

Van 19 februari tot 12 maart 2026 werd een SCOBY gekweekt voor het werk 10 steps on 10 m van stanley brouwn, dat in het Van Abbemuseum tentoongesteld werd.

Tussen 13 juli en 2 september 2026 werden Ají Amaríllo, Naga Jolokia, Scotch Bonnet en Madame Jeanette gefermenteerd in kombucha.

Ten slotte, op 11 september 2026, werd met de gefermenteerde chilipepers een eetbare zalf gemaakt die zowel verkoeling als warmte geeft.

Prijs

10 euro, of 5 euro (gemere inbegrepen) in ruil voor een zelfgemaakt gefermenteerd of geconserveerd product, het recept ervan, oogst uit eigen tuin, of een specifiek ingrediënt voor culturele gerechten.

Tijd

11:00–15:00, of zolang de voorraad strekt.

Locatie

Suitcase Economy / begane grond, Kunstinstituut Melly, Witte de Withstraat 50, Rotterdam

* De Maandelijkse Suitcase Economy Brunch #10 is gedeeltelijk bereid met mabele die door Lesedi Mogoatlhe uit Johannesburg werd meegebracht.

*Beelden van Monthly Suitcase Economy Brunch #9, zaterdag 18 juli 2026, waar Donghwan Kam samen met Riet Wijnen een maaltijd bereidde. Op het menu stond Yeolmu Guksu (열무국수), een verfrissend Koreaans koud noedelgerecht met somyeon (소면), dunne tarwenoedels, geserveerd in een ijskoude, licht pittige bouillon gemaakt van het pekelvocht van yeolmu kimchi (열무김치), een kimchi van jonge zomerradijs. Daarnaast werd dubu (두부), zelfgemaakte tofu, geserveerd met cheongjang (청장), letterlijk ‘heldere sojasaus’, de lichtste en jongste variant van traditionele Koreaanse sojasaus. Als dessert werd gotgam mari (곶감말이), gedroogde kaki’s met walnoten en roomkaas, geserveerd.